EKONOMİ POLİTİĞİN ELEŞTİRİSİNE KATKI’YI OKUMAK
“Bu yapıt on beş yıllık çalışmamın, yani ömrümün en güzel yıllarının sonucudur.”
Krizleriyle, savaşlarıyla, ekonomik, politik ve kültürel, başka bir ifadeyle ideolojik, yeni ve eski sömürü biçimleriyle yeni bir aşamasına geçmiş olduğu iyiden iyiye belli olan “insanlığın tarih öncesi”nin* bugünkü dönemecinde Marx’ı yeniden okumak ve onu yeniden anlamak, bugün, salt entelektüel bir faaliyet olmaktan öte, yeni bir devrimci duruşu inşa etmenin özsel bir koşuludur.
Tarihinin en büyük krizlerinden birisini yaşayan; yoksulluğun giderek, “gelişmiş,” “gelişmekte olan” ve “geri” her köşesinde kendini en sert biçimleriyle hissettirdiği, kapitalizmin özgürlük, eşitlik ve demokrasi gibi temel ideal değerleri/kavramları deforme edip yeniden içeriklendirerek kendisinden olmayanı köleleştirdiği, yoksullaştırmak ve geri bırakmakla yetinmeyip, kendisine her direnenin üzerine bombalar yağdırdığı bir dünyada, savaşın, sömürünün ortadan kalkması, eşitliğin, dayanışmanın, barışın, kardeşliğin hakim olması, sınırsız ve savaşsız bir dünya özlemi o dünyayı kurmak için çalışmayı gerektirir.
“Filozoflar bugüne kadar dünyayı sadece çeşitli biçimlerde yorumladılar, önemli olan onu değiştirmektir.”
Marksist bir algıya sahip olmak bu türden bir özlemi duymanın önkoşulu değildir. Fakat dünyayı değiştirmek, onu algılamakla ilgili bir şey olduğundan, nasıl bir algınız varsa o algıya uygun bir değişimi istersiniz. Ve eğer siz, dünyayı sınıfların ve dolayısıyla sömürünün olmadığı bir yer haline getirmek istiyorsanız, Marksist bir algıya sahip olmanız gerekmektedir. İşte bu yüzden, Marx’ın da “Bu yapıt ilk defa olarak toplumsal ilişkilerin yeni bir görüş tarzını bilimsel olarak sunmaktadır,” şeklinde ifade ettiği Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, kapitalist toplumsal ilişkilerin kuruluşunun, tarihsel bağlamının ve ortadan kalkmasının koşullarının anlaşılması, ve ayrıca eleştirilmesi ve ortadan kaldırılmasının koşullarının araştırılması için bir teorik çerçeve olmak bakımından en önemli temel kaynaklardan birisidir.
Söz konusu kaygıları ve özlemleri duyan Marksistler olarak biz, Marksist düşüncenin kilit metinlerinden birisi olarak gördüğümüz Marx’ın Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı adlı metni üzerine bir okuma çalışması başlatıyoruz. “Marx’la Pazar Kahvaltıları” başlığı altında yürüteceğimiz çalışma katılmak isteyen herkese açıktır.
“Qui si convien lasciare ogni sospetto
Ogni vilta convien che qui sia morta.”*
* * Burada bütün kuşkular kovulsun
Ve burada her türlü korku yok olsun”
Dante İlahi Komedya
Çalışmanın programı, yöntemi ve katılım koşulları aşağıdaki gibidir.
Program
1. Hafta, 17.05.2009 Pazar
Önsöz, Karl Marx
Karl Marx’ın “Ekonomi Politiğin Eleştirisi,” Friedrich Engels
(Toplam 18 sayfa)
2. Hafta, 24.05.2009
Birinci Kitap: Sermaye Üzerine
Birinci Kısım: Genel Olarak Sermaye
Birinci Bölüm: Meta
A. Metaın Tahlili Üzerine Tarihsel Basit Düşünceler
İkinci Bölüm: Para ya da Basit Dolaşım
(40 sayfa)
3. Hafta, 31.05.2009
I. Değerlerin Ölçüsü
B. Paranın Ölçü Birimi Üzerine Teoriler
II. Dolaşım Aracı
a) Metaların Başkalaşımı
b) Paranın Dolaşımı
c) Sikke, Değer Alameti
(61 sayfa)
4. Hafta, 07.06.2009
III. Para
a) Para Yığma (iddihar)
b) Ödeme Aracı
c) Evrensel Para
IV. Değerli Madenler
(38 sayfa)
5. Hafta, 14.06.2009
C. Dolaşım Araçları ve Para Üzerine Teoriler
(39 sayfa)
6. Hafta, 21.06.2009
Ekonomi Politiğin Eleştirisine Giriş
A. Giriş
1. Üretim, Tüketim, Dağıtım, Değişim (dolaşım)
I. Üretim
Tarihsel Üretim İlişkilerinin Sürdürülmesi
Genel Olarak Üretim ve Dağıtım
Mülkiyet
II. Üretim İle Dağıtım, Değişim, Tüketim Arasında Genel İlişki
A1) Üretim Aynı Zamanda Tüketimdir de
B1) Dağıtım ve Üretim
C1) Değişim ve Üretim
III. Ekonomi Politiğin Yöntemi
IV. Üretim, Üretim Araçları ve Üretim İlişkileri. Üretim İlişkileri ve Dolaşım İlişkileri. Üretim ve Dolaşım Koşullarına Göre Devlet ve Bilinç Biçimleri. Hukuki İlişkiler. Aile İlişkileri
(28 sayfa)
7. Hafta, 28.06.2009
Değerlendirme
Yöntem
Çalışma, yukarıda da belirtildiği gibi, Pazar günleri saat 10:00 ile 14:00 saatleri arasında yapılacaktır. Saat 10:00-10:30 arası kahvaltıya ayrılacak olup, kahvaltı giderleri kolektif olarak karşılanacaktır.
Her hafta bir ya da iki katılımcı kitabın o haftaki ilgili bölümleri üzerine sunum yapacaktır. Sunumun ardından tartışma bölümüne geçilecektir. Buradaki nihai amaç, çalışmanın bir metne dönüşmesini sağlamaktır. Çalışmaya katılanların yer alacağı bir mail gurubu oluşturulacak ve çalışmanın haftalık sonuç metinleri gruba gönderilecektir. Değerlendirme haftası olan son hafta ise, çalışmanın haftalık metinleri genel bir gözden geçirmeye tabi tutulacaktır. Bu genel değerlendirme üzerinden kitap ile ilgili ortak bir metnin çıkarılması ve yayınlanması amaçlanmaktadır.
Buna ek olarak, çalışmanın belirli haftalarında ele alınan konularda uzmanlaşmış isimler özel sunumlar ile çalışmaya katılarak katkıda bulunacaktır. Bununla ilgili duyuru önümüzdeki günlerde yapılacaktır.
Katılım Koşulları
Çalışmaya katılım iki şekilde olacaktır.
1. Sürekli Katılımcılar
Bu gruba girenler çalışmanın başlangıcından itibaren bütün toplantılara aktif bir biçimde katılacak ve çalışmanın temel kadrosunu oluşturacaklardır.
2. İzleyiciler
Bu grup , çeşitli nedenlerle çalışmanın tamamını izleyemeyecek durumda olup, bir kısmına katılabilecek kişilerden oluşacaktır. İzleyiciler sunumlar ve tartışma esnasında söz almayacak, bununla birlikte, toplantının serbest son bölümünde söz alabileceklerdir.
Burada çalışmanın bütünlüğü ve sürekliliği göz önünde bulundurularak amaçlanan, konunun rotasından çıkarılmasını ve tartışmaların sekteye uğramasını önlemektir.
Yer: Ubuntu Kültür
Adres: İstiklal Caddesi, Zambak sokak, No: 10 Kat: 1 (Akademi İstanbul Karşısı, yangın merdivenli binanın birinci katı).
Telefon: 0212 243 4562
